SMARTPHONE SITE  •  KLOOSTER WITTEM  •  DIGITALE NIEUWSBRIEF  •  CONTACT  •  LINKS             Open: dagelijks van 10:00 tot 16.30 uur (ma. vanaf 12:00 uur)

Wittemer Allee 32, 6286 AB Wittem
T 043 450 2332
boekwinkel@kloosterwittem.nl Routebeschrijving

Lezenswaard

nr. 4, 2014


Laatste woord

Gijsbert van Es
 

Levensverhalen met de dood voor ogen

Boekbespreking door Jan Baar, geestelijk verzorger

Ieder mens sterft, maar niet iedereen is in staat daarover te praten. Hoe ervaren mensen hun laatste levensfase? Wat denken zij, waaraan denken zij terug, wat zijn hun gedachten over ‘leven na de dood’?
Deze vragen brachten Gijsbert van Es ertoe om mensen te interviewen die zelf kort voor hun overlijden terugblikken op hun leven en vertellen hoe zij ‘de dood’ voor zich zien. Vanaf maart 2011 tot eind maart 2013 verscheen wekelijks zo’n interview met als titel Het laatste woord in NRC Handelsblad. De auteur is journalist en redacteur bij deze krant. Een aantal van die aangrijpende en ontroerende verhalen, zijn met veel respect voor al die openhartigheid in dit boek samengebracht.
Over openhartigheid gesproken: in de jaren ’60 van de vorige eeuw werkte ik als verpleegkundige in een groot ziekenhuis. Wij mochten met de patiënt niet spreken over een slechte prognose. De patiënt zelf kreeg van de specialist daar ook niets over te horen. Hooguit de partner, maar dan wel met de nadrukkelijke mededeling er niet met de patiënt over te spreken, zogenaamd om hem of haar tegen het onheil van de dood in bescherming te nemen. Het was de Zwitsers-Amerikaanse psychiater Elisabeth Kübler-Ross die in 1965 het taboe om te spreken over de dood probeerde te doorbreken. In dat jaar vroeg zij aan artsen van verschillende afdelingen van een ziekenhuis in Chicago toestemming om met ongeneeslijk zieke patiënten een gesprek te hebben over hun beleving, vragen en zorgen betreffende hun situatie. In eerste instantie werd die toestemming haar geweigerd. Spreken over dood en sterven in een ziekenhuis, dat mocht je patiënten niet aandoen! Pas vier jaar later verscheen haar boek Lessen voor levenden – gesprekken met stervenden.
In dit boek van Gijsbert van Es is geen sprake meer van een taboe om over de dood te spreken. Het boek bevat 35 interviews met mensen in hun laatste levensperiode. Aan elk interview gaat een foto vooraf met enkele persoonsgegevens en wordt afgerond met een kort naschrift geschreven door een nabestaande. Enkele geïnterviewde personen waren bij het verschijnen van dit boek nog in leven, daar ontbreekt uiteraard dat naschrift. Ook komen 15 mantelzorgers en professionele zorgverleners aan het woord. Vanuit hun betrokkenheid en ervaringen geven zij hun antwoorden op indringende vragen.
Heel bijzondere en persoonlijke verhalen zijn het, van mannen en vrouwen in verschillende leeftijdsgroepen, ieder met zijn eigen christelijke, joodse, islamitische, dan wel andere spirituele levensvisie.
Uit al die gesprekken blijkt dat het bevrijdend is om te kunnen en mogen praten over de ernstige waarheid van een ongeneeslijk ziekteproces. Dat zo’n proces onzekerheid, pijn en verdriet geeft is een harde werkelijkheid. Maar die werkelijkheid onder ogen zien geeft anderzijds ook levenskracht om de dagen die resten intens te beleven, samen met de mensen die je omringen. De weg naar het levenseinde is een uniek, persoonlijk proces, maar het hoeft geen eenzaam proces te zijn.
Dit boek is een ode aan het leven, het zijn verhalen om bij stil te staan.


Klik hier voor alle boekgegevens

  Winkelwagen

De winkelwagen is leeg

Zoek boeken


Nieuwsberichten


Klik hier voor het nieuwsarchief.